Giải thích thông số của sợi xích (sên)

Cách nói sên 7 ly, 9 ly, 10 ly là cách nói dân gian. Về mặt kỹ thuật không có sên hay dĩa nào là 7 ly, 9 ly hay 10 ly cả. 

Sên Vàng 428D 130RB DID (9 ly)


Sên xe máy ở Việt Nam thường dùng trước đây có hai loại 420 và 428. Hiện nay đa số dùng 428. Sên được phát triển ở Anh vì vậy theo đơn vị đo inch (1 inch = 25.4 mm). Người Anh quy ước đo sên khá đặc biệt là chia 1 inch làm 8 phần sau đó mới dùng từng phần để chỉ kích thước của sên. Do vây những con số của sên như 420, 428, 528, 532.. là thực sự khó hiểu đối với nhiều người.


Kích thước của sên được hiểu như sau: 428 - số 4 là pitch hay độ dài giữa hai chốt của từng mắt sên. Như tôi nói ở trên 1 inch đựoc chia làm 8 phần, ở đây lấy 4 phần có nghĩa là 4/8inch = 12.7 mm. Số 28 - width là khoảng cách giữa hai lá sên phía trong (nơi ôm cái dĩa, khi lắp sên vào dĩa) là 2.8/8 inch = 8.89 mm. Như vậy sên 428 là 8 ly 9. Vì vậy để cho gọn dân gian gọi là 9 ly. 


420 thì số 20 là 2.0/8 inch = 6.35 mm hay 6 ly 3, chưa được 7 ly mà ra chợ người ta vẫn cứ phang 420 là sên 7 ly??? 
Như vậy số 7 ly, 9 ly người mình gọi ở đây là rất không chính xác. 

Còn về sên 10 ly thì thực tế các hãng sên đều có thiết kế dòng sên đặc biệt sử dụng cho mục đích này. Dòng sên này có kích thước cơ bản giống hệt dòng 9 ly, nhưng các mắt sên được chế tạo dày hơn từ 0,3-0,5mm. Chính vì chúng có bề dày to hơn sên 9 ly nên thường được gọi là sên “10 ly” (tức 9 ly +1). Nhưng tính năng vượt trội của dòng sên này chủ yếu là do chúng được chế tạo từ các loại thép đặc biệt có độ chống mài mòn cao hơn hẳn thép carbon truyền thống. Chính vì vậy, chúng có thể chịu được lực kéo đứt đến trên 2 tấn, trong khi loại 9 ly thường chỉ chịu được lực 1,8-1,9 tấn. Tên quy ước chuẩn gọi là dòng sên 428H (Chữ H là viết tắt của High Performance, tức là tính năng vượt trội).

Sên Vàng 428HD 130RB DID


    Về mặt kỹ thuật sên 420 chỉ đảm bảo được cho xe dưới 80 phân khối (80 cc) theo kết quả thử nghiệm của hãng sên xe máy nổi tiếng DID. Nhưng có thể thấy các hãng xe máy thường bán xe cho bạn đều lắp nhông sên dĩa 7 ly một phần là để nhẹ xe, một phần là để giảm giá thành chiếc xe lại tối đa có thể. Tuy nhiên chất lượng sên không đảm bảo, rất mau trùng sên (giãn) và phát ra âm thanh khó chịu nên mọi người thường đổi sang dùng sên 428 vì nó đáp ứng được độ bền cho các dòng xe dưới 125 phân khối (125 cc). Tóm lại khi đi mua bạn nên hiểu rõ 420 là sên 7 ly, 428 không có chữ H đầu là sên 9 ly (có thể là 428D), 428 mà đi kèm với chữ H đầu (428H, 428HD, 428HSBT) nghĩa là sên 10 ly.

Cao cấp hơn các loại sên trên là sên phốt, tuổi thọ sên sẽ giảm đáng kể khi sên không được bôi trơn thường xuyên, nhất là trong điều kiện sử dụng liên tục. Đó là lý do các hãng sên tạo ra phốt cao su (O-ring, X-ring, XW-ring, VX-ring ...) nhằm mục đích giữ được nhiều chất bôi trơn hơn. Bên cạnh đó, phốt cao su cũng có tác dụng ngăn nước và bụi bẩn lọt vào giữa cốt và trục.

Sên Vàng 428V 136L O'ring DID

Nghĩa là, phốt cao su giúp cho sợi sên bền hơn bằng cách hạn chế sự rò rỉ chất bôi trơn cũng như ngăn các tác nhân khác vào phá hoại mắt sên. Vòng đệm cao su cũng giúp phần nào cố định vị trí của các má sên, để khi vận hành, sợi sên ít bị xê dịch qua lại theo chiều ngang nhằm hạn chế việc răng nhông dĩa ma sát với má sên gây ra hao mòn.

Sên Vàng 428VX 132ZB X-Ring DID

Theo bảng thử nghiệm của hãng sên DID Japan, sên O'ring thích hợp cho các dòng xe trên 135cc, các bạn có thể sử dụng sên với thời gian dài hơn so với các loại sên không phốt tuy nhiên bù lại, sên sẽ nặng và kém linh hoạt hơn khá nhiều. Do đó, việc lựa chọn sên có phốt hay không, và nếu có thì nên lựa chọn loại phốt nào cũng là một yếu tố mà người sử dụng cần cân nhắc.

Tương tự như sên O'ring thì sên X-ring cao cấp hơn cả dòng O'ring, được test thử nghiệm trên các dòng xe trên dưới 350cc đều hoạt động mượt mà, êm ái.

Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên

Bình luận